Thứ Tư, 10 tháng 7, 2013

Phương pháp TRIZ - Nguyên tắc 1: Phân nhỏ



Tư vấn VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN chia lợi nhuận: vnmano.com

Mục lục
1. Phát biểu nguyên tắc
2. Vận dụng nguyên tắc
      a. Phân nhỏ kích thước
      b. Phân nhỏ cấu trúc
      c. Phân nhỏ thị trường
      d. Phân nhỏ chủng loại
      e. Phân nhỏ tiến trình
      f. Phân nhỏ tổ chức
      g. Phân nhỏ tư duy
      h. Phân nhỏ các thứ khác
3. Hình ảnh gợi mở sáng tạo

NGUYÊN TẮC 1: PHÂN NHỎ
1. Phát biểu nguyên tắc
Hãy phân nhỏ bài toán/ vấn đề/ hệ thống/ tổ chức/ cấu trúc/... thành các bộ phận, thành phần nhỏ hơn để dễ dàng trong giải quyết/ xử lý/ thiết kế/ bảo trì/ sửa chữa/ quản  lý/ điều hành/...
Đệ tử:
-         Tư tưởng của nguyên tắc phân nhỏ là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Là chia nhỏ để dễ trị hay nói gọn thành chia để trị.
Đệ tử:
-         Nguyên tắc phân nhỏ được vận dụng trong lĩnh vực nào, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Với tư tưởng chia để trị, nguyên tắc phân nhỏ được vận dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống. Trong 40 nguyên tắc của TRIZ, không có nguyên tắc nào có phạm vi vận dụng rộng lớn và bao quát như nguyên tắc này.
Đệ tử:
-         Phải chăng cứ chia nhỏ là tốt, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Không đâu! Thứ nhất, nếu bài toán/vấn đề (problem) đã đủ nhỏ thì không cần chia nhỏ nữa. Chẳng hạn, một khoản nợ đủ nhỏ thì chẳng cần chia ra nhiều lần để thanh toán.
-         Thứ hai, bài toán/vấn đề lớn được chia thành các bài toán/vấn đề nhỏ hơn sau đó giải quyết bài toán/vấn đề lớn thông qua giải quyết các bài toán/vấn đề nhỏ hơn. Tuy nhiên, lời giải của các bài toán/vấn đề nhỏ hơn chưa chắc đã là lời giải của bài toán/vấn đề lớn. Chẳng hạn, một người thợ cần 10 ngày để đục đẽo một cái cày, tuy nhiên nếu 3 người thợ cùng làm có thể chẳng bao giờ xong vì sự tương tác giữa họ có thể làm hỏng việc.
-         Thứ ba, không phải bài toán/vấn đề nào cũng có thể phân nhỏ, nói cách khác cái giá phải trả cho sự phân nhỏ có thể đắt hơn so với tiếp cận giải quyết trực tiếp bài toán/vấn đề.
Đệ tử:
-         Vậy, cần ứng xử với nguyên tắc phân nhỏ như thế nào cho phải đạo, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Hãy vận dụng nguyên tắc phân nhỏ để phát sinh những ý tưởng mới. Còn những ý tưởng mới đó là sáng tạo hay tối tạo cần phải xem xét đánh giá. Nguyên tắc này không phải là một phép màu nhiệm cựa đâu trúng đó.
2. Vận dụng nguyên tắc
a. Phân nhỏ kích thước
Đệ tử:
-         Công việc cốt lõi của các bà nội trợ là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là băm nhỏ thức ăn cho vừa mồm! Những yếu tố khác như: thơm, ngon, dinh dưỡng, trang trí,... chỉ là chuyện râu ria mà thôi! Vào thời computer, ngành công nghiệp thực phẩm chế biến sẵn phát triển tột bực đến nỗi những cô nàng chỉ biết nấu nước sôi vẫn trở thành đầu bếp giỏi.
Phân nhỏ kích thước. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Phân nhỏ kích thước được vận dụng trong lĩnh vực nào nhiều nhất, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Thứ nhất, lĩnh vực đóng gói sản phẩm. Các đơn hàng của doanh nghiệp được phân nhỏ thông qua quá  trình đóng gói. Chẳng hạn, vào thời computer, ngành công nghiệp thực phẩm được xếp vào lĩnh vực đóng gói. Các nhà máy thực phẩm thực chất là các “trạm trộn” nguyên liệu, vật liệu, hương hiệu, phụ liệu,... rồi đóng gói.
-         Thứ hai, lĩnh vực thiết kế, xây lắp. Mọi thiết bị, công trình, máy móc,... được cấu trúc từ những bộ phận nhỏ hơn. Chẳng hạn, một chiếc xe ô tô có khoảng 42 ngàn chi tiết linh phụ kiện. Nhiều nhà sản xuất xe ô tô chỉ nắm giữa hai yếu tố quan trọng là thương hiệu và động cơ, tất cả các linh phụ kiện khác được thuê mua từ bên ngoài.
Đệ tử:
-         Tại sao cầu thang lại có nhiều bậc, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Lúc ban đầu cầu thang chỉ có một vài bậc và hệ quả là bước không nổi! Vì vậy, rút kinh nghiệm thiên hạ làm cầu thang có nhiều bậc hơn.
Phân nhỏ kích thước. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Tại sao bàn chải đánh răng có nhiều sợi, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Cũng giống trường hợp cầu thang. Lúc ban đầu bản chải đánh răng chỉ có một sợi bự và kết quả là không mấy hiệu quả. Vì vậy, thay vì một sợi bự thiên hạ phân thành nhiều sợi nhỏ hơn.
Phân nhỏ kích thước. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Nói đến chuối ai cũng thích chuối bự, vậy có khi nào người ta băm chuối nhỏ ra không, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Thỉnh thoảng vẫn được tin có những cô nàng cắt chuối bằng dao. Tuy nhiên, có rất nhiều loại dụng cụ khác dùng để phân nhỏ chuối!
Phân nhỏ kích thước. (ảnh: nguồn internet)


Phân nhỏ kích thước. (ảnh: nguồn internet)
b. Phân nhỏ cấu trúc
Đệ tử:
-         Các chuyên gia phần cứng máy tính thất nghiệp thì nên chuyển sang kiếm cơm bằng nghề gì là thuận tiện nhất, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Chuyển sang nghề bảo vệ môi trường! Bằng chứng còn rành rành ra đây!
Phân nhỏ về cấu trúc. (ảnh: nguồn internet)


Phân nhỏ về cấu trúc. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Việc phân nhỏ đối tượng về mặt cấu trúc có lợi ích gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Là cách để hiểu về đối tượng đó. Hầu hết những thành quả khoa học công nghệ của phương Tây đều dựa trên tư tưởng này của ngài Rene Dercartes tiên sinh (1596-1650 sau Tây lịch), nhà thông thái người quê xứ Gà trống. Tư tưởng của ngài tiên sinh là phân nhỏ các sự vật, hiện tượng thành những phần nhỏ, và lại tiếp tục phân chia các phần nhỏ này thành những phần nhỏ hơn, cho đến khi có được các phần “rõ ràng và phân biệt”.
Đệ tử:
-         Tàu thủy, tàu ngầm thường được thiết kế thành nhiều khoang biệt lập để làm gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Để tăng cơ hội sống sót khi bị thủng một khoang nào đó.
Phân nhỏ về cấu trúc. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Còn xe bồn được chia thành nhiều ngăn để làm gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Thứ nhất, khi xe tăng hoặc giảm tốc độ, dưới tác dụng của lực quán tính chất lỏng trong bồn có thể làm vỡ bồn. Khi chia bồn thành nhiều ngăn sẽ giảm thiểu được xung lực này. Thứ hai, có thể mỗi ngăn chở một loại chất lỏng khác nhau.
c. Phân nhỏ thị trường
Đệ tử:
-         Trong kinh doanh, thiên hạ phân khúc thị trường để làm chi, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Phân khúc thị trường là chia thị trường thành nhiều mảnh nhỏ và lựa chọn mảnh phù hợp nhất làm thị trường mục tiêu. Nếu không chia thị trường thành nhiều mảnh nhỏ thì khó mà chọn được miếng bánh ngon nhất trên thị trường.
Phân khúc thị trường và thị trường mục tiêu. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Tại sao không chọn miếng bự là tất cả mà chọn một miếng nhỏ hơn, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Trên thị trường còn có những đối thủ cạnh tranh. Trong tương quan cạnh tranh, đối tượng nào tập trung nguồn lực cho một phân khúc duy nhất thường có ưu thế hơn so với đối tượng dàn trải nguồn lực cho nhiều phân khúc. Chẳng hạn, với sản phẩm dao cạo râu không phải mọi khách hàng đều có nhu cầu sử dụng như nhau, tập trung vào đối tượng có nhiều râu vẫn hơn là quan tâm đến tất cả mọi người.
Có râu là khách hàng tiềm năng! (ảnh: nguồn internet)
d. Phân nhỏ chủng loại
Đệ tử:
-         Các tờ báo cũng như kênh truyền hình có nhiều chuyên mục để làm chi, thưa ngài tiên sinh?
Phân nhỏ chủng loại. (ảnh: nguồn internet)
Đạo sĩ:
-         Thứ nhất, về phía khán thính giả, có thể lựa chọn chuyên mục yêu thích và bỏ qua chuyên mục khác. Thứ hai, về phía nhà sản xuất nội dung, sự phân chia này chuyên môn hóa từng hoạt động chuyên môn.
Đệ tử:
-         Xu hướng phân nhỏ chủng loại diễn ra như thế nào, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Lúc ban đầu chỉ có một sản phẩm mới, tuy nhiên theo dòng thời gian các biến thể của sản phẩm ngày càng phân nhỏ và đa dạng. Chẳng hạn, kem đánh răng P/S có các biến thể sau:
-         Kem đánh răng P/S Bảo vệ 2 lần
-         Kem đánh răng P/S Muối
-         Kem đánh răng P/S Trà Xanh - Hoa Cúc
-         Kem đánh răng P/S Hương Chanh
-         Kem đánh răng P/S Bạc Hà
-         Kem đánh răng P/S 8 Tác động
-         Kem đánh răng P/S Ba lần trắng
-         Kem đánh răng P/S Ngừa sâu răng vượt trội
-         Kem đánh răng P/S Lõi xanh
-         Kem đánh răng P/S Chắc khỏe thơm mát
-         Kem đánh răng P/S Làm trắng răng
-         Kem đánh răng P/S Răng nhạy cảm chống e buốt
-         Kem đánh răng P/S Bảo vệ 123
-         Kem đánh răng P/S Bé Ngoan, hương dâu
-         Kem đánh răng P/S Kid cao cấp
e. Phân nhỏ tiến trình
Đệ tử:
-         Thiên hạ có hay phân nhỏ các tiến trình, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Nhiều lắm! Sự phát triển nói riêng và sự thay đổi nới chung được diễn ra dưới hai hình thái là biến cố và tiến trình. Các biến cố xảy ra đột biến và ngắn hạn nên khó chia ra các giai đoạn để xử lý. Trong khi đó, các tiến trình diễn ra âm thầm hơn và dài hạn hơn nên có thể chia ra thành các giai đoạn để xử lý.
Phân nhỏ tiến trình. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Các doanh nghiệp thường phân chia những tiến trình nào, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Thứ nhất, những tiến trình hướng về tương lai. Chẳng ai biết được tương lai xa nên các tiến trình được chia thành nhiều giai đoạn nhỏ. Sau mỗi giai đoạn lại có sự tái nhận thức và điều chỉnh cho giai đoạn kế tiếp.
-         Thứ hai, các doanh nghiệp luôn giải quyết vấn đề trong sự thiếu hụt của các nguồn lực hiện có nên việc phân ra các giai đoạn nhằm tối ưu các nguồn lực cần thiết.
f. Phân nhỏ tổ chức
Đệ tử:
-         Thành Cát Tư Hãn tiên sinh tổ chức quân đội hàng triệu quân lính như thế nào, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Cứ 10 lính phiên thành một thập phu đội do thập phu trưởng chỉ huy. Cứ 10 thập phu đội phiên thành một bách phu đội do bách phu trưởng chỉ huy,... Cứ thế mà tổ chức thành bộ máy hàng triệu người.
Phân nhỏ tổ chức. (ảnh: nguồn internet)


Phân nhỏ tổ chức. (ảnh: nguồn internet)
g. Phân nhỏ tư duy
Đệ tử:
-         Phương pháp bản đồ tư duy có liên quan gì đến sự phân nhỏ, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Về bản chất, phương pháp bản đồ tư duy phân nhỏ các ý tưởng. Chủ đề tư duy được chia thành các ý chính, các ý chính được chia thành các ý nhỏ hơn, các ý nhỏ được chia thành các ý nhỏ hơn nữa,...
Phân nhỏ tư duy. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Còn phương pháp 6 chiếc mũ tư duy thì sao, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy cũng mang tính phân nhỏ đó là phân thành 6 mũ, mỗi mũ một phong cách tư duy khác nhau. Khi đội chiế mũ nào thì tư duy theo phong cách của chiếc mũ đó.
Phân nhỏ tư duy. (ảnh: nguồn internet)
h. Phân nhỏ các thứ khác
Đệ tử:
-         Ngoài những thứ trên, thiên hạ có thể phân nhỏ những thứ gì khác, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Nói chung, có vô số ý tưởng phân nhỏ về mọi thứ. Sau đây là một vài ví dụ:
-         Phân nhỏ quyền lực
-         Phân nhỏ chức năng
-         Phân nhỏ không gian
-         Phân nhỏ thời gian
-         Phân nhỏ cơ hội
-         Phân nhỏ cơ hội
-         Ôi nhiều vô số kể!
Đệ tử:
-         Cánh đàn ông thường vận dụng phép phân nhỏ vào lĩnh vực nào nhiều nhất, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Lĩnh vực thưởng thức cái đẹp.
Vận dụng nguyên tắc phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)
4. Hình ảnh gợi mở sáng tạo
Đệ tử:
-         Bề tui muốn rèn luyện tư duy vê nguyên tắc phân nhỏ, cần phải làm gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Xem và suy ngẫm về các hình ảnh sau, hãy tìm cho ra một phương diện phân nhỏ nào đó trong mỗi hình ảnh.
Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)



Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)


Rèn luyện tư duy phân nhỏ. (ảnh: nguồn internet)
***

Trần Ngọc Truyền
----------------------------------------------------------------------------------------------


Tư vấn VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN chia lợi nhuận: vnmano.com