Thứ Hai, 24 tháng 3, 2014

KHỞI NGHIỆP: 6 Cách dạy trai chơi đàn - gái thổi kèn

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4

Mỗi con người/doanh nghiệp đều có những giới hạn nhất định về năng lực và kỹ năng. Các mối nguy hiểm xuất hiện khi con người/doanh nghiệp cố gắng vượt qua những giới hạn của mình và thường kết thúc trong sự kiệt quệ và thương tổn, thậm chí cái chết. Tuy nhiên, mỗi khi vượt qua được giới hạn đó thì năng lực và kỹ năng có khuynh hướng mở rộng ra nhưng đi kèm một cái giá phải trả. Vượt qua giới hạn đồng nghĩa với việc năng lực và kỹ năng được phát triển lên một tầm cao hơn, đi kèm với thành công mới, giá trị mới tốt đẹp hơn.
Con người/doanh nghiệp luôn khát khao nâng cao năng lực và kỹ năng của mình nhằm thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh tế xã hội với một chi phí thấp nhất, hiệu quả nhất. Lịch sử nhân loại chứng tỏ rằng không chỉ nội dung mà phương pháp cũng đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc nâng cao năng lực và kỹ năng.
Dạy thổi kèn thời đồ đá. (ảnh: nguồn internet)
Vào thời đồ đá, chuyện trai chơi đàn - gái thổi kèn được dạy với cả thảy 6 cách bao gồm: Educating (giáo huấn), Teaching (giảng dạy), Training (đào tạo), Coaching (huấn luyện), Consulting (tư vấn) và Mentoring (truyền nghề) nên ai cũng trở nên điêu luyện và tận hưởng một đời nghệ sĩ chơi đàn - thổi kèn. Trong khi đó, vào thời computer, chuyện trai chơi đàn - gái thổi kèn chỉ được dạy bằng 2 cách là Educating và Teaching nên bọn trẻ thường mò mẫm lén chơi trong sự thấp thỏm và bất lực của bề trên. Thực hư thế nào?
Mục lục:
1.      Sự dạy và sự học trong thời đồ đá
2.      Tiếp cận EDUCATING (giáo huấn)
3.      Tiếp cận TEACHING (giảng dạy)
4.      Tiếp cận TRAINING (đào tạo)
5.      Tiếp cận COACHING (huấn luyện)
6.      Tiếp cận CONSULTING (tư vấn)
7.      Tiếp cận MENTORING (truyền nghề)
8.      Khác biệt trường học và trường đời
1. Sự dạy và sự học trong thời đồ đá
Đệ tử:
-         Bẩm ngài tiên sinh! Lịch sử hàng vạn năm của nhân loại trải qua nhiều thời đại khác nhau, vậy thời nào cần dạy món giáo dục giới tính nhất?
Đạo sĩ:
-         Thời computer là cần nhất vì vào thời này giới tính của con người trở nên nhạt nhòa. Sự thật là đàn ông trở nên đàn bà hơn và đàn bà trở nên đàn ông hơn. Bằng chứng còn rành rành ra đây.
Giới tính nhạt nhòa vào thời computer. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Hệ quả của việc này là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là món giáo dục giới tính trở nên quan trọng hơn bao giờ hết nếu không muốn nói là quan trọng nhất.
Vai trò của món giáo dục giới tính. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Món này cũng được dạy đấy chứ, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đúng là có dạy nhưng phương pháp còn nhiều bất cập.
Giỏi lý thuyết, lộng cộng thực hành. (ảnh: nguồn internet)


Chơi đàn và thổi kèn thời đồ đá. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Vậy, xin thỉnh giáo các cách dạy chơi đàn - thổi kèn sao cho hiệu quả, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Ok! Cả thảy có 6 cách đó là: Educating (giáo huấn), Teaching (giảng dạy), Training (đào tạo), Coaching (huấn luyện), Consulting (tư vấn) và Mentoring (truyền nghề).
Triết lý của sự học. (ảnh: nguồn internet)


Triết lý của sự dạy. (ảnh: nguồn internet)
2. Tiếp cận EDUCATING (giáo huấn)
Đệ tử:
-         Bẩm ngài tiên sinh! Tại sao trong thời gian gần đây rất nhiều tên trộm chó bị dân làng bắt được đánh cho no đòn?
Đạo sĩ:
-         Tại vì bọn này học nghề trộm chó bằng tiếp cận EDUCATING. Với tiếp cận này, nội dung giảng dạy chỉ vỏn vẹn đúng hai câu: “Ai ơi nhớ lấy câu này. Một đêm trộm chó bằng ba năm làm”. Trong khi đó, những kỹ năng hết sức cần thiết như: kỹ năng sử dụng thòng lọng, kỹ năng bóp mõm chó, kỹ năng điều khiển xe máy cùng chó thì không được dạy.
Đệ tử:
-         Vậy, bản chất của tiếp cận EDUCATING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là giải quyết vấn đề nhận thức, giúp người học soi đường dẫn lối mà “đi” trong cuộc đời. Bằng chứng còn rành rành ra đây.
Bản chất của tiếp cận EDUCATING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Phương tiện chủ yếu để thực hiện tiếp cận EDUCATING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Chủ yếu là sách. Dĩ nhiên ngoài sách, một số tiếp cận khác cũng có chức năng giải quyết vấn đề nhận thức.
Phương tiện chủ yếu để EDUCATING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Trong thời computer, vai trò của sách có giảm đi không, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Không! Nhưng về hình thức có thêm sách điện tử. Sách điện tử làm thay đổi cục diện vị thế giữa người day và người học. Cụ thể hơn, sách điện tử làm suy giảm vị thế của người dạy, nâng cao vị thế của người học.
Tác động của sách điện tử. (ảnh: nguồn internet)


Tiếp cận EDUCATING. (ảnh: nguồn internet)


Tiếp cận EDUCATING. (ảnh: nguồn internet)
3. Tiếp cận TEACHING (giảng dạy)
Đệ tử:
-         Bản chất của tiếp cận TEACHING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là quá trình người dạy “tiêm” kiến thức cho người học.
Bản chất của tiếp cận TEACHING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Vậy, điều quan nhất trong việc tổ chức hoạt động TEACHING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là việc bói cho ra người học, còn người dạy thì vô tư!
Người dạy thì vô tư . (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Rõ ràng, người học là thượng đế, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Thấy vậy nhưng không phải vậy! Bằng chứng còn rành rành ra đây!
Tiếp cận TEACHING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Liệu kiến thức của người dạy luôn nhiều hơn người học, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Người dạy có thể có kiến thức sâu hơn nhưng không thể rộng bằng người học đâu. Sự thật là như vậy! Tham khảo thêm bài viết Thầy đồ thời đồ đá (link).
Tiếp cận TEACHING. (ảnh: nguồn internet)


Tiếp cận TEACHING. (ảnh: nguồn internet)


Tiếp cận TEACHING. (ảnh: nguồn internet)


Tiếp cận TEACHING. (ảnh: nguồn internet)
4. Tiếp cận TRAINING (đào tạo)
Đệ tử:
-         Bản chất của tiếp cận TRAINING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là người này dạy người kia thực hiện một hành động. Trong khi đó, tiếp cận TEACHING chỉ là dạy cho biết mà thôi!
TRAINING máy tính thời đồ đá. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Nếu một chương trình đào tạo cần trang bị kỹ năng cho người học nhưng lại yếu về phương diện TRAINING thì kết cục sẽ thế nào, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Kết cục là cần học liên thông xuống! Cứ thế, cứ thế!
Hệ quả của việc yếu TRAINING. (ảnh: nguồn internet)


TRAINING môn thể dục. (ảnh: nguồn internet)


TRAINING môn vờn bóng. (ảnh: nguồn internet)


TRAINING môn bơi lội. (ảnh: nguồn internet)


TRAINING môn hội họa. (ảnh: nguồn internet)
5. Tiếp cận COACHING (huấn luyện)
Đệ tử:
-         Bản chất của tiếp cận COACHING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là năng lực và kỹ năng được hình thành từ việc rút ra những bài học kinh nghiệm thực tế của chính bản thân. Chuyện hướng dẫn đồ án môn học trong các trường mẫu giáo chính là tiếp cận COACHING.
Bản chất của tiếp cận COACHING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Vai trò của người đi COACHING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Là làm cho quá trình COACHING có phí tổn ít nhất trên nhiều phương diện.
Đệ tử:
-         Xin cho một ví dụ về người làm công tác COACHING, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Hãy xem thân thế sự nghiệp của huấn luyện viên José Mourinho tiên sinh khắc tỏ tường!
Ngài José Mourinho tiên sinh. (ảnh: nguồn internet)
Ngài tiên sinh có tên cúng cơm là José Mário dos Santos Félix Mourinho, sinh ngày 26/1/1963 tại phủ Setubal, Bồ Đào Nha, con ông Mourinho Félix, con bà Maria Julia Mourinho.
Ngài tiên sinh được công nhận là một trong những huấn luyện viên bóng đá xuất sắc nhất thế giới hiện nay với triết lý bóng đá thực dụng hiện đại kết hợp với các yếu tố ngoài sân cỏ như tâm lý chiến vô cùng sắc sảo và thông minh. Thiên hạ thừa nhận nickname "Người Đặc biệt", biệt danh mà ngài tự đặt cho bản thân khi lần đầu đến nước Anh huấn luyện cho Chelsea mà sau này được giới truyền thông sử dụng rộng rãi. Thành tích huấn luyện của ngài tiên sinh vô cùng ấn tượng:
·        Với Porto (Bồ Đào Nha): 2 cúp Vô địch Quốc gia, 1 cúp Quốc gia, 1 UEFA Cup, 1 Champions League Cup.
·        Với Chelsea (Anh) giai đoạn đầu: 1 FA Cup, 2 Carling Cup, 2 Premier League Cup.
·        Với Inter Milan (Italia): 1 siêu cúp Italia, 2 Seri A Cup, 1 Coppa Italia Cup, 1 Champions League Cup.
·        Với Real Madrid (Tây Ban Nha): 1 cúp nhà vua, 1 La Liga Cup, 1 siêu cúp Tây Ban Nha.
·        Hiện nay ngài tiên sinh đang hành nghề coaching giai đoạn 2 tại Chelsea.
Tuy nhiên, điều hết sức đặc biệt là lúc còn trẻ Ngài tiên sinh không thể trở thành cầu thủ chuyên nghiệp do thiếu tốc độ và sức mạnh cần thiết!
Bản chất của tiếp cận COACHING. (ảnh: nguồn internet)


COACHING yoga. (ảnh: nguồn internet)


COACHING biểu diễn thời trang. (ảnh: nguồn internet)


COACHING sửa chữa máy móc. (ảnh: nguồn internet)
6. Tiếp cận CONSULTING (tư vấn)
Đệ tử:
-         Bản chất của tiếp cận CONSULTING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Hãy xem bằng chứng sau khắc tỏ tường.
Bản chất của tiếp cận CONSULTING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Người tư vấn chắc phải trải qua những công việc mà mình tư vấn mới hiệu quả, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đúng vậy! Chính vì điều này mà các giảng sư trong trường mẫu giáo làng mấy khi làm tư vấn cho doanh nghiệp. Hãy tham khảo thêm bài viết Tài chính cho khởi nghiệp kinh doanh (link)
Tiêu chuẩn tiên quyết của một nhà tư vấn. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Tại sao người ta không tự giải quyết vấn đề mà phải cần viện nhà tư vấn cho tốn tiền bạc, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Ai cũng có những vấn đề cần giải quyết. Tự làm hay thuê tư vấn đều là những cách khác nhau để giải quyết và người ta luôn chọn phương án hiệu quả hơn. Các tập đoàn lớn luôn sử dụng tư vấn cho các hoạt động của mình, trong khi đó các doanh nghiệp nhỏ thường tự làm.
Bản chất của tiếp cận CONSULTING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Phải chăng người được tư vấn có đủ các nguồn lực cần thiết, chỉ thiếu mỗi cách thực thi mà thôi, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đúng vậy! Nói cách khác, tư vấn chính là bán tri thức chứ không bán sức lao động.
Tiếp cận CONSULTING. (ảnh: nguồn internet)


Tiếp cận CONSULTING. (ảnh: nguồn internet)
7. Tiếp cận MENTORING (truyền nghề)
Đệ tử:
-         Bản chất của tiếp cận MENTORING là gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đó là truyền nghề, không chỉ truyền năng lực và kỹ năng mà còn truyền cả văn hóa nghề nghiệp và tạo nên trường phái nghề nghiệp.
Bản chất của tiếp cận MENTORING. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Phải chăng ở các làng nghề tiền nhân đều dạy hậu thế bằng tiếp cận MENTORING, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Đúng vậy! Có những nghề thì cha truyền con nối, có những nghề thì mẹ truyền con nối! Hãy tham khảo thêm bài viết Bí mật thâm cung của giới thương lái (link)
Bản chất của tiếp cận MENTORING. (ảnh: nguồn internet)

Bản chất của tiếp cận MENTORING. (ảnh: nguồn internet)
8. Khác biệt trường học - trường đời
Đệ tử:
-         Xin được tóm tắt mối tương quan giữa 6 tiếp cận: Educating (giáo huấn), Teaching (giảng dạy), Training (đào tạo), Coaching (huấn luyện), Consulting (tư vấn) và Mentoring (truyền nghề), thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Vào thời đồ đá, có thể tóm tắt mối tương quan 6 tiếp cận như sau:
EDUCAT
-ING
TEACH
-ING
TRAIN
-ING
COACH
-ING
CONSULT
-TING
MENTOR
-ING
Trường học
Doanh nghiệp
Học thuật
Thực tiễn
Thợ dạy
Chuyên gia sáng tạo
Thợ học
Nhân viên sáng tạo
Học để biết
Học để làm
Văn bằng chứng chỉ
Hiệu quả công việc
Hội đồng đánh giá
Thị trường đánh giá
Tương quan giữa các tiếp cận. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Hiện nay trên sao Hỏa, trong lĩnh vực dạy món Tư duy sáng tạo, 6 tiếp cận trên được sử dụng như thế nào, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Gần 100% là sử dụng tiếp cận TEACHING.
Khác biệt trường học - trường đời. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Để đưa món Tư duy sáng tạo vào trong doanh nghiệp thành món Sáng tạo Đổi mới trong Kinh doanh cần phải làm gì, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Phải xây dựng cho được nội dung thích hợp cả 6 tiếp cận: Educating (giáo huấn), Teaching (giảng dạy), Training (đào tạo), Coaching (huấn luyện), Consulting (tư vấn) và Mentoring (truyền nghề).
Khác biệt trường học - trường đời. (ảnh: nguồn internet)
Đệ tử:
-         Nếu dạy món Tư duy sáng tạo Sáng tạo Đổi mới trong Kinh doanh mà thiếu 3 tiếp cận: Coaching (huấn luyện), Consulting (tư vấn) và Mentoring (truyền nghề) thì kết cục ra sao, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Khi ấy, người học sau này hành nghề đi dạy là phù hợp nhất!
Đệ tử:
-         Ok! Trước khi chia tay, bề tui muốn xem một cụ ông lão luyện chơi đàn ra sao để rồi còn vận dụng trong cuộc đời mình, thưa ngài tiên sinh?
Đạo sĩ:
-         Vậy thì xem nghệ sĩ Phạm Đức Thành chơi đàn bầu tác phẩm Giấc Mơ Trưa có  mãn nhãn không nhé!
GIẤC MƠ TRƯA

Em nằm em nhớ
Một ngày trong veo
Một mùa nghiêng nghiêng
Cánh đồng xa mờ
Cánh cò nghiêng cuối trời
      ***
Em về nơi ấy
Một bờ vai xanh
Một dòng tóc xanh
Đó là chân trời
Hay là mưa cuối trời
      ***
Và gió theo em trôi về con đường
Và nắng theo em trên dòng sông vắng
Mùa đã trôi đi những miền xanh thẳm
Người đã quên đi những lần em buồn
      ***
Từng dấu chân xưa trên đường em về
Giờ đã ra hoa những nhành hoa vắng
Người đã đi qua những lời em kể
Này giấc mơ trưa bao giờ em về?
      ***
Một tiếng chuông chùa
Người đã đi qua những lời em kể
Này giấc mơ trưa bao giờ em về?
Một giấc mơ vắng


Trần Ngọc Truyền
----------------------------------------------------------------------------------------------

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4