Thứ Sáu, 9 tháng 5, 2014

KHỞI NGHIỆP: Nhắm mắt tự sướng hay rình người ta chơi?

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4

Trước khi xây những cây cầu bắc qua sông lớn, người ta phải tiến hành khảo sát địa chất để làm cơ sở thiết kế xây dựng cầu. Trong khi đó, với những túp lều tranh vách đất, gia chủ thường làm theo kinh nghiệm, thậm chí cứ làm mà không cần tính toán cân nhắc gì. Rõ ràng, nếu vận dụng tư duy lều tranh vách đất vào việc xây cầu thì hậu quả thật khôn lường!
Rủi ro của tầm nhìn ngắn hạn. (ảnh: nguồn internet)
Không khác chi việc xây cầu, với những dự án kinh doanh lớn, chủ đầu tư luôn tiến hành nghiên cứu thị trường để làm cơ sở xây dựng phương án kinh doanh. Trong khi đó, nhiều người khởi nghiệp kinh doanh không nghiên cứu thị trường mà tự suy diễn là chính. Nói cách khác, họ nhắm mắt tự sướng chứ không đi rình khách hàng mua cũng như rình đối thủ bán để làm cơ sở hoạch định phương án kinh doanh. Thực hư thế nào?
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Tôi muốn khởi nghiệp kinh doanh mở quán cà phê. Vốn liếng đã có, vậy cần làm gì bây giờ?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Cần đi rình khách hàng uống và đối thủ bán cà phê ra sao. Các câu hỏi cần trả lời rất nhiều, chẳng hạn: khách uống là ai, giá cả bao nhiêu, ước lượng doanh thu mỗi ngày,...
Nhà máy sơ chế nguyên liệu cà phê. (ảnh: nguồn internet)
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Làm thế nào để trả lời tốt những câu hỏi này?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Xưa nay có hai cách sau:
-   Cách 1: Đóng cửa tự sướng! Tức là cứ hoạch định phương án kinh doanh theo cảm tính và trải nghiệm của mình. Tuy nhiên, việc lấy trải nghiệm đi uống cà phê của chính mình trong quá khứ để suy diễn ra hành vi của khách hàng trong tương lai là điều cực kỳ nguy hiểm!
-   Cách 2: Rình người khác chơi! Tức là nghiên cứu hành vi của người uống (khách hàng) lẫn hành vi của người bán (đối thủ) để làm cơ sở hoạch định phương án kinh doanh.
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Ông phân loại quán xá cà phê ở Sài Gòn xem sao?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Có thể phân loại thành các phân khúc như sau:
-   Phân khúc 1: Cà phê thực phẩm. Thường được bán trong căn tin bệnh viện, trường học, tòa nhà văn phòng, quán cóc vỉa hè hay ven nghĩa địa. Cà phê thực phẩm đáp ứng nhu cầu tỉnh ngủ như một chất lỏng màu đen pha đường. Các cặp tình nhân không bao giờ hẹn hò ở nơi này mỗi khi rủ nhau đi “uống cà phê”. Giá cả của phân khúc này rất rẻ vì thường sử dụng cà phê bột được chế biến từ cùi bắp và vỏ đậu nành!
Quán cóc liêu xiêu một câu thơ! (ảnh: nguồn internet)
-   Phân khúc 2: Cà phê giao tiếp xã hội. Khác với nông thôn, ở các đô thị thiên hạ thường giao tiếp với nhau tại quán cà phê. Trọng tâm của hàng hóa được bán là một không gian giao tiếp xã hội chứ không phải là ly cà phê. Các quán cà phê giao tiếp xã hội luôn có wifi, nhật báo, không gian thoáng đãng.
Phân khúc cà phê giao tiếp xã hội. (ảnh: nguồn internet)
-   Phân khúc 3: Cà phê tình yêu. Đây là nơi hẹn họ của các đôi uyên ương hay nơi chàng Don Juan tác chiến săn mồi. Điều quan trọng không phải là thức uống mà là sự yên tĩnh (để tránh phân tâm), che chắn kín đáo (để tránh ngại ngùng), miễn phí nhang muỗi (để tránh lãng phí tay vào việc gãi) và bán kèm kẹo sing-gum (để pha loãng hương miệng). Đỉnh cao chói lọi trong thiết kế kiến trúc quán cà phê tình yêu chính là chòi.
Cà phê chòi. (ảnh: nguồn internet)
-   Phân khúc 4: Cà phê thân xác. Thường được gọi bằng những cái tên trần tục như: cà phê ôm, cà phê đèn mờ, cà phê võng, cà phê mùng,... Hầu hết những quý ông lui tới đều chẳng ngó ngàng đến cà phê mà quan tâm thứ nước khác ngọt ngào và thú vị hơn nhiều.
Cà phê thân xác. (ảnh: nguồn internet)
-   Các phân khúc chuyên biệt khác: Chẳng hạn, cà phê chứng khoán, cà phê sách, cà phê sinh thái, cà phê vườn, cà phê dưỡng sinh, cà phê hội đồng hương, cà phê thổ dân da đỏ, cà phê nhạc Trịnh, cà phê di tích văn hóa, cà phê đờn ca tài tử, cà phê thiên văn, cà phê quan sát thành phố trên cao, cà phê bảo tàng lịch sử,... và cà phê lấy rồi biến (take and away).
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Việc rình khách hàng uống rình đối thủ bán có lợi ích gì?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Rình có lợi cho việc hoạch định phương án kinh doanh. Cụ thể hơn, rình là để xác định Tam Cầu, Tam Định, Tam Cấp theo mô hình LTC của Tri Tri Group từ đó hoạch định chiến lược và kế hoạch kinh doanh của mình nhằm gia tăng hiệu quả, giảm thiểu rủi ro. Có 3 tiếp cận như sau:
-   Tiếp cận 1: Sáng tạo và đổi mới mô hình kinh doanh. Chẳng hạn, 1) Điều chỉnh váy của nhân viên nữ ngắn hơn để nâng cao lợi nhuận; 2) Dùng heo thay chồn trong việc tẩm ướp cà phê hạt tươi; 3) Xây dựng văn hóa bú cà phê thay vì uống. Tham khảo thêm bài viết “Sáng tạo đổi mới sản phẩm: biến của quen thành của lạ” tại link.
-   Tiếp cận 2: Sáng tạo và đổi mới sản phẩm và thị trường. Chẳng hạn, 1) Phát triển và kinh doanh các sản phẩm mới từ cà phê dành cho thai nhi nhờ mẹ uống hộ; 2) Phát triển và kinh doanh các sản phẩm mới từ cà phê dành cho người vợ nhờ người chồng uống hộ; 2) Phát triển và kinh doanh các sản phẩm kết hợp giữa cà phê và cây dâm dương hoắc dành cho quý ông vướng chứng “trên bảo dưới không nghe”. Tham khảo thêm bài viết “Khởi nghiệp kinh doanh: Chọn đầu gà hay đuôi trâu?” tại link.
-   Tiếp cận 3: Tích hợp hai tiếp cận trên.
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Sau khi khai trương và đi vào hoạt động, có cần tiếp tục rình nữa hay không?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Phải liên tục rình để nhận biết sự thay đổi của môi trường kinh doanh, từ đó có sự thay đổi để thích ứng liên tục. Hãy tham khảo thêm thông tin về khóa huấn luyện: “Thích ứng thay đổi * Chủ động sáng tạo * Dẫn dắt thành côngtại link.
Quán cà phê sách. (ảnh: nguồn internet)


Trang trí ly cà phê. (ảnh: nguồn internet)


Định vị quán cà phê. (ảnh: nguồn internet)


Món kem tẩm cà phê. (ảnh: nguồn internet)


Nghệ thuật chiết rót cà phê. (ảnh: nguồn internet)


Cà phê và xe đạp. (ảnh: nguồn internet)


Đóng gói cà phê mang về. (ảnh: nguồn internet)


Ngôn ngữ trần gian về cà phê. (ảnh: nguồn internet)


Câu hỏi gợi mở sáng tạo:
1.      Bạn hãy tìm ra 5 phân khúc khách hàng của các nhà nghỉ ở địa phương mình?
2.      Bạn nam hãy tìm ra 5 phân khúc khách hàng của các quán nhậu ở địa phương mình?
3.      Bạn nữ hãy tìm ra 5 phân khúc khách hàng của các cửa hàng thời trang ở địa phương mình?

Trần Ngọc Truyền & Lý Trường Chiến
----------------------------------------------------------------------------------------------

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4