Thứ Ba, 10 tháng 6, 2014

PHƯƠNG PHÁP: DOIT - lấy vấn đề hay giải pháp làm trọng tâm?

Tư vấn VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN chia lợi nhuận: vnmano.com


Trong suốt chiều dài hàng ngàn năm lịch sử nhân loại, chỉ có thời computer mới nảy ra chuyện có nhà bác học đi nấu rượu, nuôi heo còn nhà nông thì chế tạo máy bay, tàu ngầm. Nguyên nhân là do trong thời đồ đá, ai hành nghề nào thì tập trung vào những vấn đề (problem) của nghề đó và sáng tạo ra các giải pháp (solution) cho vấn đề.
Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)
Trong khi đó, vào thời computer, người ta nặn ra hàng triệu ý tưởng rồi sau đó ướm xem các ý tưởng này có thể ứng dụng vào đâu! May mắn thay, phương pháp sáng tạo DOIT giúp cho quá trình sáng tạo đổi mới hiệu quả hơn, bớt mông lung hơn. Thực hư thế nào?
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Trong sáng tạo đổi mới, nên lấy vấn đề hay giải pháp làm trọng tâm?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Có hai tiếp cận trong mối quan hệ ưu tiên giữa vấn đề hay giải pháp như sau:
-   Thứ nhất, tiếp cận thuận: vấn đề → giải pháp, tức xác định vấn đề cần giải quyết trước rồi sau đó mới bóp đầu, bóp trán nặn ra các ý tưởng giải pháp cho vấn đề.
-   Thứ hai, tiếp cận ngược: giải pháp → vấn đề, tức bóp đầu, bóp trán nặn ra hàng triệu ý tưởng thượng vàng hạ cám, trên trời dưới biển, rồi sau đó mới ướm xem các ý tưởng này có thể ứng dụng cho vấn đề nào.
-   Mỗi tiếp cận đều có những ưu nhược điểm riêng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp không mấy khi đặt ra các vấn đề vô thưởng vô phạt để giải quyết cho thêm phần tốn kém!
-   Hiện nay, có khoảng 30 phương pháp sáng tạo. Hầu hết các phương pháp này đều định hướng theo tiếp cận ngược. Tuy nhiên, DOIT - một trong số hiếm hoi các phương pháp định hướng theo tiếp cận thuận.
Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)
Anh chàng khởi nghiệp:
-   DOIT là gì?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   DOIT là một phương pháp sáng tạo được ngài Robert W. Olson tiên sinh đề xuất năm 1980 trong tác phẩm “The Art Creative Thinking” tức “Nghệ thuật tư duy sáng tạo”. DOIT được viết tắt từ chữ cái đầu của 4 cụm từ và cũng là 4 bước sau:
-   Bước 1: Define Problem (Xác định vấn đề cần giải quyết).
-   Bước 2: Open Mind and Apply Creative Techniques (Cởi mở tư duy và vận dụng các kỹ thuật sáng tạo để nặn ra các ý tưởng giải quyết vấn đề ở bước 1).
-   Bước 3: Indentify the Best Solution (Lựa chọn giải pháp tốt nhất trong mớ bù nhùi ý tưởng được xì ra ở bước 2).
-   Bước 4: Transform (Thực thi giải pháp tốt nhất được xác định ở bước 3 nếu thấy có lợi, trái lại thì án binh bất động cho khỏe cái thân).
-   Tóm lại, có 4 khâu là: xác định vấn đề cần giải quyết → Nghĩ ra các ý tưởng giải pháp → Lựa chọn giải pháp tốt nhất → Thực thi giải pháp tốt nhất.
Vấn đề và giải pháp trở thành quý ông! (ảnh: nguồn internet)
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Với Bước 1 - Xác định vấn đề cần giải quyết cần lưu ý điều gì?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Đây là việc khó! Chẳng hạn, các mối tình đầu thường tan vỡ vì người trong cuộc không xác định đúng vấn đề cần giải quyết nên rốt cuộc chỉ là yêu loanh quanh cho đời mỏi mệt!
Vấn đề cần giải quyết là gì? (ảnh: nguồn internet)
-   Nếu vấn đề quá lớn thì cần chia nhỏ thành các vấn đề nhỏ hơn sao cho có thể giải quyết được. Chẳng hạn, để giải quyết vấn đề tăng lợi nhuận của doanh nghiệp, có thể phân rã vấn đề lớn này thành các vấn đề nhỏ hơn như: sáng tạo đổi mới sản phẩm/dịch vụ, sáng tạo đổi mới marketing hay sáng tạo đổi mới chiến lược cạnh tranh để tăng lợi nhuận.
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Với Bước 2 - Cởi mở tư duy và vận dụng các kỹ thuật sáng tạo để nặn ra các ý tưởng giải pháp cho vấn đề cần lưu ý điều gì?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Hãy vận dụng các phương pháp sáng tạo để việc nặn ra các ý tưởng được hiệu quả. Sau đây là các phương pháp sáng tạo phổ biến nhất. Các phương pháp sáng tạo còn lại sẽ được cập nhật trong thời gian tới.
-   Phương pháp bản đồ tư duy: phần1.
-   Phương pháp 5W+1H: phần1, phần2.
-   Phương pháp tương tự: phần1, phần2.
-   Phương pháp não công: phần1, phần2.
-   Phương pháp phân tích hình thái: phần1.
-   Phương pháp đối tượng tiêu điểm: phần1.
-   Phương pháp thu thập ngẫu nhiên: phần1.
-   Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy: phần1, phần2.
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Với Bước 3 - Lựa chọn giải pháp tốt nhất trong mớ bù nhùi các ý tưởng nghĩ ra cần lưu ý điều gì?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Để lựa chọn ý tưởng ra tốt nhất cần có những tiêu chí đo lường. Tuy nhiên, các tiêu chí này do một nhóm người xác lập nên thường có sự xung đột về quan điểm, lợi ích, tầm nhìn,... với các nhóm khác. Hãy tham khảo bài viết Tam Định - Nghệ thuật đếm cua trong lổ! (link).
-   Một vấn đề quan trọng nữa là chi phí cho khâu thẩm định, đánh giá lựa chọn giải pháp tốt nhất có thể rất tốn kém, thậm chí lớn hơn giá trị mà giải pháp đó mang lại.
Lựa chọn ý tưởng thế nào đây! (ảnh: nguồn internet)
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Với Bước 4 - Thực thi ý tưởng cần lưu ý điều gì?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Một trong những ý tưởng cần được xem xét đó là án binh bất động khi giải pháp tốt nhất ở bước 3 vẫn không hiệu quả bằng! Trên thực tế, án binh bất động thường được vận dụng nhiều vì các ý tưởng tốt thường hiếm hoi.
-   Một ý tưởng tốt trên lý thuyết vẫn có thể thất bại trong quá trình thực thi. Vì vậy, cần nâng cao cơ may thành công của ý tưởng. Hãy tham khảo thêm bài viết: Từ động thổ đến đóng cọc tình yêu! (link) và Tam Cấp - Nghệ thuật thích ứng sự thay đổi! (link)
Thực thi ý tưởng. (ảnh: nguồn internet)
Anh chàng khởi nghiệp:
-   Tôi muốn rèn luyện tư duy DOIT trong mối quan hệ giữa vấn đề và giải pháp?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Hãy xem và suy ngẫm các hình ảnh sau!
Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)


Vấn đề và giải pháp. (ảnh: nguồn internet)

Câu hỏi gợi mở sáng tạo:
1.    Hãy vận dụng phương pháp DOIT để giải quyết vấn đề chế ngự ông/bà xã.
2.    Hãy vận dụng phương pháp DOIT để giải quyết vấn đề phản chế ngự bà/ông xã.
3.    Hãy vận dụng phương pháp DOIT để giải quyết vấn đề nâng cao năng lực làm việc.
4.    Hãy vận dụng phương pháp DOIT để giải quyết vấn đề nâng cao thu nhập cá nhân.
5.    Hãy vận dụng phương pháp DOIT để giải quyết vấn đề đổi mới sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp.
6.    Hãy vận dụng phương pháp DOIT để giải quyết vấn đề đổi mới hoạt động marketing của doanh nghiệp.
7.    Hãy vận dụng phương pháp DOIT để giải quyết vấn đề đổi mới chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp.


Trần Ngọc Truyền & Lý Trường Chiến
----------------------------------------------------------------------------------------------
Tư vấn VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN chia lợi nhuận: vnmano.com