Thứ Hai, 29 tháng 9, 2014

TƯ DUY HỆ THỐNG: Anh ơi, sao không đột từ trên xuống dưới?

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4

Vào thời computer, 80% quý ông vướng chứng trên bảo dưới không nghe là trí thức và doanh nhân trẻ - những con người sáng tạo. Hầu hết đều chọn giải pháp ăn gì bổ nấy nên quanh năm suốt tháng xơi ngọc dương tiềm thuốc bắc. Tuy nhiên, kết quả chẳng mấy khả quan vì quý ông không xét đến một tầm cao hơn là cơ thể không hề tập thể dục. Thậm chí, một tầm cao hơn nữa là môi trường làm việc vô vàn stress.
Suy ngẫm về tư duy hệ thống. (ảnh: nguồn internet)
Trong các doanh nghiệp cũng vậy, mỗi khi nói đến sáng tạo đổi mới, Giám đốc thường đùn cho Trưởng phòng, rồi Trưởng phòng đẩy cho Nhân viên. Thay vì thoát ra ngoài chiếc hộp thì lại chui càng sâu vào những chiếc hộp con bên trong. Hệ quả là vấn đề cần giải quyết bị chôn chặt trong cỗ quan tài nhiều lớp. Chỉ có tư duy hệ thống mới cứu rỗi được nỗi bi ai này. Thực hư thế nào?
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Trên quan điểm tư duy hệ thống, việc chữa trị chứng trên bảo dưới không nghe hay còn gọi là nhược cơ được hiểu như thế nào?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Có 3 cấp độ giải quyết vấn đề nhược cơ đó là: Hệ (thống) dưới: chỗ nhược cơ, Hệ (thống): cơ thể quý ông, Hệ (thống) trên: Môi trường sống của quý ông. Ở mỗi cấp độ có cách tiếp cận khác nhau cho cùng một vấn đề.
Tư duy hệ thống về chữa bệnh. (ảnh: nguồn internet)
-   Ở cấp độ Hệ thống dưới: giải quyết vấn đề nhược cơ trực tiếp tại chỗ đó. Xin gợi mở một số giải pháp như: 1) Xơi món ngọc dương tiềm thuốc bắc vì quan niệm ăn gì bổ nấy; 2) Nhậu lẩu đuôi bò, vì nghĩ rằng không có đuôi thì bổ khu vực loanh quanh; 3) Uống rượu rắn vì thầm ước góc đầu hùng dũng; 4) Dùng viagra;... Ôi, nhiều vô số kể!
Giải pháp dùng viagra. (ảnh: nguồn internet)
-   Ở cấp độ Hệ thống: giải quyết vấn đề nhược cơ ở cấp độ cơ thể quý ông. Xin gợi mở một số giải pháp như: 1) Bỏ hút thuốc lá; 2) Tập thể dục thể thao; 3) Không thức khuya; 4) Hạn chế bia rượu;... Ôi, nhiều vô số kể!
Giải pháp tập thể dục thể thao. (ảnh: nguồn internet)
-   Ở cấp độ Hệ thống trên: giải quyết vấn đề nhược cơ ở cấp độ môi trường sống. Xin gợi mở một số giải pháp như: 1) Chọn công việc khác ít stress hơn; 2) Không cãi cọ với phu nhân để tịnh tâm; 3) Tập thiền định hoặc yoga;... Ôi, nhiều vô số kể! Và giải pháp cuối cùng là đổi vợ mới! 
Giải pháp cắn răng cam chịu phu nhân. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Ba cấp độ chữa chứng nhược cơ có mối liên hệ gì trên quan điểm tư duy hệ thống?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Thứ nhất, mỗi cấp có cách tiếp cận khác nhau trong giải quyết vấn đề nhược cơ. Nếu triển khai đồng thời các giải pháp của cả ba cấp thì hiệu quả sẽ rất lớn.
-   Thứ hai, cấp càng cao thì dư địa và tầm ảnh hưởng càng lớn. Do đó, nếu cấp trên không được xem xét thì hiệu quả của cấp dưới giảm đi. Chẳng hạn, suốt ngày bị phu nhân bạo lực tâm lý thì có ăn một tạ ngọc dương mỗi ngày, quý ông cũng không “rục rịch” gì được.
-   Thứ ba, khi bó tay với các giải pháp ở cấp dưới thì cần chuyển lên giải quyết ở cấp cao hơn. Đây chính là tư duy thoát ra ngoài chiếc hộp hiện tại.
Tư duy trong chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Tại sao có tình trạng một số sếp đùn đẩy chuyện sáng tạo đổi mới cho nhân viên?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Thứ nhất, Có thể các vị ấy ưu tiên cho những công việc khác quan trọng hơn, theo quan điểm cá nhân. Chẳng hạn, tiếp khách hay họp hành??!!
-   Thứ hai, Có thể các vị ấy biết nhưng ủy thác toàn bộ cho cấp dưới. Chẳng hạn, sáng tạo đổi mới chiến lược kinh doanh thì giao cho nhân viên kinh doanh thử việc. Sáng tạo đổi mới cơ chế đãi ngộ lao động thì giao cho nhân viên hành chánh tập sự. Hãy tham khảo thêm bài viết: Anh ơi, đừng như thầy bói sờ voi nhé (link).
-   Thứ ba, Có thể các vị ấy chưa biết sáng tạo đổi mới ở cấp độ sếp là gì và thực hiện như thế nào.
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Trên quan điểm tư duy hệ thống, chuyện sáng tạo đổi mới trong doanh nghiệp được hiểu như thế nào?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Có nhiều cách tiếp cận doanh nghiệp như một hệ thống. Chẳng hạn, có thể chia nhân lực trong doanh nghiệp thành 3 cấp. Bao gồm Hệ (thống) dưới: Nhân viên, Hệ (thống): Trưởng phòng; Hệ (thống) trên: Giám đốc.
Tư duy hệ thống về doanh nghiệp. (ảnh: nguồn internet)
-   Ở cấp độ Hệ thống dưới: tức sáng tạo đổi mới ở cấp độ Nhân viên. Dựa trên bảng mô tả công việc có thể nhận thấy phạm vi và tác động sáng tạo đổi mới của nhân viên không lớn đối với doanh nghiệp. Để nhân viên dấn thân vào sáng tạo, doanh nghiệp cần tạo ra môi trường cho sự sáng tạo phát triển. Đây là công việc của các sếp. Hãy tham khảo thêm bài viết: Cây gậy và của cà rốt - góc nhìn từ nhân viên sáng tạo (link).

Vị trí          làm việc
Tầm ảnh hưởng
Nguồn lực được giao
Năng lực cốt lõi
Hệ trên
Giám đốc
Chiến lược
Tất cả
Lãnh đạo
Hệ
Trưởng phòng
Chiến thuật
Một phần
Quản trị
Hệ dưới
Nhân viên
Sự vụ
Rất ít
Chuyên môn
Tư duy hệ thống về doanh nghiệp.
-   Ở cấp độ Hệ thống: tức sáng tạo đổi mới ở cấp độ Trưởng phòng. Sáng tạo đổi mới đối mới quản lý cấp trung mang đặc trưng trung gian của cấp dưới và lãnh đạo.
-   Ở cấp độ Hệ thống trên: tức sáng tạo đổi mới ở cấp độ Giám đốc. Vai trò sáng tạo đổi mới của Giám đốc cực kỳ quan trọng và tác động rất lớn đến doanh nghiệp. Sếp đùn việc này cho cấp dưới thì doanh nghiệp chỉ sống lây lất qua ngày mà thôi.
-   Sáng tạo đổi mới của sếp tập trung vào 3 phương diện: đạo lý, luận lýtâm lý đối với nhà lãnh đạo/quản trị. Hãy tham khảo thêm các bài viết: Làm thế nào để Ông đột mà Bà không phá? (link), Phương diện ĐẠO LÝ của nhà quản trị hiện đại (link), Phương diện LUẬN LÝ của nhà quản trị hiện đại (link).
Tư duy hệ thống về doanh nghiệp. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Việc cấp trên đùn đẩy chức năng sáng tạo đổi mới của mình cho cấp dưới thì hệ quả là gì?
Khi các sếp đùn đẩy cho nhân viên. (ảnh: nguồn internet)
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Thứ nhất, mỗi cấp Giám đốc, Trưởng phòng, Nhân viên có mục tiêu, đối tượng, phương pháp khác nhau trong sáng tạo đổi mới. Nếu một cấp nào đó không sáng tạo đổi mới sẽ làm giảm năng suất, hiệu quả tổ chức.
-   Thứ hai, cấp càng cao thì dư địa và tầm ảnh hưởng càng lớn trong sáng tạo đổi mới. Do đó, nếu cấp trên không sáng tạo đổi mới thì cấp dưới khó thành công trong sáng tạo đổi mới.
-   Thứ ba, khi sáng tạo đổi mới ở cấp Nhân viên vượt ra ngoài chiếc hộp tư duy/tầm ảnh hưởng/nguồn lực/năng lực của mình thì cần giải quyết ở tầm Trưởng phòng.
-   Tương tự, khi sáng tạo đổi mới ở cấp Trưởng phòng vượt ra ngoài chiếc hộp tư duy/tầm ảnh hưởng/nguồn lực/năng lực của mình thì cần giải quyết ở tầm Giám đốc.
Tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)
-   Đây chính là triết lý nghĩ và làm ngoài chiếc hộp (thinking and doing outside the box) và đi theo tiếp cận Hệ thống dưới Hệ thống Hệ thống trên. Nếu Giám đốc đùn cho Trưởng phòng rồi Trưởng phòng đẩy cho Nhân viên thì vấn đề cần được giải quyết ngày càng chìm sâu vào trong nhiều lớp hộp như một chiếc quan tài.
Tư duy trong cỗ quan tài nhiều lớp. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Trong doanh nghiệp, yếu tố nào cần nghĩ và làm ngoài chiếc hộp nhất?
Nhà Tư vấn sáng tạo:
-   Đó là chiếc hộp nhu cầu của thị trường. Trong hộp là những nhu cầu đãđang được thỏa mãn còn ngoài hộp là nhu cầu chưa được thỏa mãn. Hãy tham khảo thêm bài viết: TAM CẦU: Nghệ thuật giả mã nhu cầu tiềm ẩn (link).
Tư duy hệ thống về Tam Cầu. (ảnh: nguồn internet)
-   Còn bây giờ, hãy xem các hình sau và suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp.
Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)


Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)


Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)


Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)


Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)


Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)


Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)


Suy ngẫm về tư duy ngoài chiếc hộp. (ảnh: nguồn internet)

Câu hỏi gợi mở sáng tạo:
1.    Đề xuất 101 ý tưởng nâng cao sức khỏe cá nhân theo 3 cấp độ Hệ trên - Hệ - Hệ dưới, lớn- vừa - nhỏ, đại - trung - tiểu.
2.    Đề xuất 101 ý tưởng nâng cao hiệu quả marketing theo 3 cấp độ Hệ trên - Hệ - Hệ dưới, lớn- vừa - nhỏ, đại - trung - tiểu.
3.    Đề xuất 101 ý tưởng nâng cao năng suất cá nhân theo 3 cấp độ Hệ trên - Hệ - Hệ dưới, lớn- vừa - nhỏ, đại - trung - tiểu.
4.    Đề xuất 101 ý tưởng giảm thiểu chi phí sản xuất theo 3 cấp độ Hệ trên - Hệ - Hệ dưới, lớn- vừa - nhỏ, đại - trung - tiểu.
5.    Đề xuất 101 ý tưởng gia gia tăng cơ hội việc làm theo 3 cấp độ Hệ trên - Hệ - Hệ dưới, lớn- vừa - nhỏ, đại - trung - tiểu.
6.    Đề xuất 1.001 ý tưởng gia tăng hạnh phúc gia đình theo 3 cấp độ Hệ trên - Hệ - Hệ dưới, lớn- vừa - nhỏ, đại - trung - tiểu.
7.    Đề xuất 1.000.001 ý tưởng đột phá sự viên mãn cuộc tình theo 3 cấp độ Hệ trên - Hệ - Hệ dưới, lớn- vừa - nhỏ, đại - trung - tiểu.


Trần Ngọc Truyền & Lý Trường Chiến
----------------------------------------------------------------------------------------------

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4