Thứ Tư, 26 tháng 11, 2014

GIẢI PHÁP HIỆU QUẢ: Nhân lực cho mảng sáng tạo đổi mới trong doanh nghiệp

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4

Chuyện xưa, các bậc tướng tài thường tìm kiếm, thuần dưỡng ngựa để dùng và biết rằng ngựa hay đều là ngựa chứng cũng như người lắm tài thì dễ nhiều tật. Không ít cô cậu ngựa đã đi vào huyền sử khi được đồng hành với thân chủ là chiến tướng trong các cuộc chinh phạt dọc đất, ngang trời. Tướng tài và ngựa hay là cặp song kiếm hợp bích trên sa trường nên chỉ cần nhìn ngựa là biết đẳng cấp của chủ nhân cao thấp đến đâu. Hẳn nhiên, rất nhiều đại ca thích được tiếng có ngựa hay nhưng không dám cưỡi mà chỉ để trang trí vì ái ngại có ngày ngựa bất kham hất tung thân chủ xuống vệ đường.
Nhân viên sáng tạo đang làm việc 2 tay 22 mắt. (ảnh: nguồn internet)
Nhân lực sáng tạo đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của bất cứ tổ chức nào. Tuy nhiên, đây là nhóm khó tìm và khó dùng nhất, mặc dù nếu muốn tạo ra giá trị mới thì không thể không dùng. Trong thế giới cạnh tranh ngày càng khốc liệt của kinh tế mà hàm lượng tri thức ngày càng tăng càng đòi hỏi sáng tạo đổi mới. Được nghe, mô hình Tích Hợp nguồn lực sáng tạo do Tri Tri group đề xuất giúp hóa giải hiệu quả những trăn trở này của các doanh nhân, doanh chủ. Thực hư thế nào?

Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Ai là người gánh vác hoạt động sáng tạo đổi mới và nên tổ chức thế nào trong doanh nghiệp?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Xưa nay, thường có 3 mô hình tổ chức nhân sự khi giải quyết công việc và mảng sáng tạo đổi mới cũng vậy, đó là các mô hình: Đàn Sếu, Trái Mít, Eskimo. Cụ thể như sau:
-   Mô hình Đàn Sếu. Khi di cư trên những chặng đường dài, đàn sếu thường bay theo đội hình mũi tên, tức có con lĩnh ấn tiên phong dẫn dắt phần còn lại. Các doanh nghiệp theo trường phái Đàn Sếu trao trọng trách sáng tạo đổi mới cho thành viên/bộ phận chuyên trách. Quá tập trung! Hãy tham khảo thêm bài viết: Cây gậy và Củ cà rốt - từ góc nhìn Nhân viên sáng tạo (link).
Suy ngẫm về trường phái Đàn Sếu. (ảnh: nguồn internet)
-   Mô hình Trái Mít. Đặc trưng của trái mít là các gai có kích thước tương đồng nhau. Các doanh nghiệp theo trường phái Trái Mít trao sứ mệnh sáng tạo đổi mới một cách bình đẳng - phân tán cho mọi thành viên/bộ phận trong doanh nghiệp. Mất tập trung!
Suy ngẫm về trường phái Trái Mít. (ảnh: nguồn internet)
-   Mô hình Eskimo. Tộc người Eskimo ở vùng bắc cực ít có điều kiện giao lưu với thế giới bên ngoài nên hệ gen trong nội tộc ngày càng bị cận huyết làm suy thoái giống nòi. Do đó, mỗi khi có nam lữ khách phương xa đến chơi nhà, gia chủ thường mời khách “giao lưu” với vợ mình để cải thiện nguồn gen cho “thế hệ mai sau”.
-   Các doanh nghiệp theo trường phái Eskimo này thường liên kết với đối tác bên ngoài để triển khai hoạt động sáng tạo đổi mới. Chẳng hạn, thông qua hình thức đào tạo, tư vấn hay đồng sở hữu dự án sáng tạo đổi mới.
Suy ngẫm về trường phái Eskimo. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Ưu nhược điểm của mô hình Đàn Sếu?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Ưu: Khai thác hiệu quả năng lực chuyên sâu nội bộ cũng như đầu tư nguồn lực có trọng điểm trong sáng tạo đổi mới. Tại một số doanh nghiệp, thành viên/bộ phận chuyên trách sáng tạo đổi mới được đào tạo, huấn luyện, đãi ngộ đặc biệt vì họ tạo ra giá trị rất lớn. Hãy tham khảo thêm bài viết: Tính tiên phong của sáng tạo (link).
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Đàn Sếu. (ảnh: nguồn internet)
-   Nhược: Việc bỏ qua vai trò sáng tạo của nhóm đại chúng có thể bị lãng phí cơ hội vì không ít ý tưởng có giá trị thực tiễn xuất phát từ những người lao động trực tiếp, trong khi việc quá tập trung và ưu tiên dẫn đến những định hướng hay quyết định chủ quan.
-   Trước đây, bộ phận Nghiên cứu Phát triển (R&D) từ trong tổ chức đóng vai trò quan trọng trong sáng tạo đổi mới. Tuy nhiên, xu thế hiện là nội hàm sáng tạo đổi mới được mở rộng hơn rất nhiều, vượt xa khỏi khuôn khổ của R&D thuần túy và ngày này nó lại thường bắt đầu tư nhu của khách hàng mục tiêu – thị trường.
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Đàn Sếu. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Ưu nhược điểm của mô hình Trái Mít?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Có thể nói Đàn SếuTrái Mít là các mô hình/trường phái đối lập nhau. Một bên thiên về nhóm nhỏ chuyên sâu còn một bên mang tính đại trà phổ quát cho mọi người. Nói chung, ưu của trường phái Đàn Sếu là nhược của trường phái Trái Mít và ngược lại.
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Trái Mít. (ảnh: nguồn internet)
-   Tuy trái ngược nhau, nhưng doanh nghiệp vẫn có thể áp dụng đồng thời cả hai mô hình/trường phái Đàn SếuTrái Mít. Khi đó, doanh nghiệp vừa có nhóm chuyên sâu vừa phổ quát cho mọi người trong sáng tạo đổi mới.
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Trái Mít. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Ưu nhược điểm của mô hình Eskimo?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Ưu: Khai thác được trí tuệ của đám đông bên ngoài doanh nghiệp thông qua sự liên kết và chia sẻ thông tin, tri thức. Một doanh nghiệp đóng kín như hộp đen với phần còn lại của thế giới sẽ không có cơ hội phát triển bền vững.
-   Nhược: Rủi ro trong bảo mật thông tin, bí quyết kinh doanh của doanh nghiệp cũng như phân định chi phí lẫn lợi ích nhận được trong sáng tạo đổi mới. Tuy nhiên, với các đối tác chuyên nghiệp điều này được ứng xử như một văn hóa trong thời đại tri thức.
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Eskimo. (ảnh: nguồn internet)
-   Nếu ưu điểm của mô hình/trường phái Trái mítĐàn sếu là tận dụng nội lực thì mô hình/trường phái Eskimo giúp khai thác ngoại lực. Thực ra cần sự cần bằng, nội ngoại và có sự trao đổi sẽ tạo ra giá trị nhiều hơn, khi không có sự liên thông với bên ngoài, mọi hệ thống sẽ ngày càng trở nên đơn điệu, đánh mất sự khác biệt vốn dĩ là nền tảng của sự sáng tạo, thậm chí thành hệ thống chết! Rất nhiều doanh nghiệp đánh mất bản sắc sáng tạo của mình chỉ vì bế quan tỏa cảng, cắt đứt giao tiếp, triệt tiêu khác biệt khi nó xuất hiện.
Bi kịch đơn điệu, bế quan tỏa cảng trong doanh nghiệp. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Bối cảnh kinh tế hiện nay cần lựa chọn Mô hình nào?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Muốn biết đi thế nào và hết bao lâu cần phải biến nơi sẽ đến và nơi xuất phát. Đàn Sếu thích hợp cho chủ đề chuyên sâu với các nhóm đối tượng làm việc chủ động tích cực và chuyên nghiệp, các doanh nghiệp công nghệ cao, nghệ thuật, tư vấn,... Trong đó, sáng tạo mang tính cá nhân hay nhóm nhỏ các chuyên gia.
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Đàn Sếu. (ảnh: nguồn internet)
-   Trong khi đó mô hình Trái Mít thích hợp cho các chủ đề đại chúng, với số đông và doanh nghiệp công nghệ thấp, lao động cơ bắp,... Trong đó, sáng tạo mang tính phát hiện lỗi thường nhật và xử lý cải thiện kết quả chứ không thiên về phát kiến cái mới có tính đột phá.
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Trái Mít. (ảnh: nguồn internet)
-   Mô hình/trường phái Eskimo thích hợp cho những doanh nhân, doanh chủ, doanh nghiệp có năng lực quản trị tích cực và hấp thụ được các nguồn lực sáng tạo đổi mới từ bên ngoài. Thực tế cho thấy, không phải doanh nghiệp nào cũng đạt được điều này!
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Eskimo. (ảnh: nguồn internet)
-   Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, qua thực tiễn Văn hóa, Kinh tế và Xã hội Việt nam Tri Tri group đề xuất trường phái Tích Hợp nguồn lực sáng tạo trên cơ sở kết hợp cả 3 trường phái trên. Nguồn nhân lực cho hoạt động sáng tạo đổi mới của doanh nghiệp có cấu trúc như sau. Hãy tham khảo thêm bài viết: Nội lực và Liên kết - góc nhìn từ Chúa Sơn lâm (link).
Mô hình đơn giản về Tích Hợp nguồn lực sáng tạo.
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Mô hình Tích Hợp nguồn lực sáng tạo mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Lợi ích 1: giảm thiểu rủi ro đầu tư nhân lực. Với mô hình Tích Hợp, năng lực sáng tạo đổi mới của doanh nghiệp không phụ thuộc vào cá nhân mà trở thành một hệ thống gồm 3 thành tố: chuyên trách, đại trà và liên kết. Ba thành tố này như kiềng 3 chân sẽ tương tác và thúc đẩy nhau cho mục tiêu sáng tạo. Khi khiếm khuyết 1 thành tố trong thời gian nhất định cũng không ảnh hưởng nhiều đến hoạt động sáng tạo đổi mới của doanh nghiệp. Hãy tham khảo thêm bài viết: Tiết giảm lãng phí trong doanh nghiệp bằng Sáng tạo & Quản trị (link).
Suy ngẫm về mô hình Tích Hợp. (ảnh: nguồn internet)
-   Lợi ích 2: nâng cao hiệu quả sáng tạo đổi mới. Với sự đồng hành của các chuyên gia quản trị và tổ chức sáng tạo đổi mới chuyên nghiệp bên ngoài, hiệu năng sáng tạo đổi mới của doanh nghiệp được nâng lên rõ rệt, tiết kiệm cả chi phí lẫn thời gian so với doanh nghiệp tự mày mò. Sự khác biệt giữa chuyên nghiệp và nghiệp dư trong lĩnh vực sáng tạo đổi mới chẳng khác chi núi cao và vực sâu. Hãy tham khảo thêm bài viết: Cải thiện năng suất, hiệu quả đột phá qua LỤC LỰC (link).
-   Lợi ích 3: thích ứng nhanh với sự thay đổi. Môi trường kinh doanh thay đổi rất nhanh nên đòi hỏi sáng tạo đổi mới cũng rất nhanh để thích ứng kịp thời. Chính sự tích hợp nguồn lực sáng tạo sẽ đẩy nhanh tốc độ sáng tạo đổi mới trong doanh nghiệp. Hãy tham khảo bài viết: Bệnh điếc không sợ súng trong kinh doanh (link).
Suy ngẫm về mô hình Tích Hợp. (ảnh: nguồn internet)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Trình tự triển khai mô hình Tích Hợp nguồn lực sáng tạo như thế nào?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Doanh nghiệp có thể thực hiện theo các bước sau:
-   Bước 1: Tìm hiểu và lực chọn để liên kết với đối tác bên ngoài, hoạch định chiến lược và kế hoạch thực thi hoạt động sáng tạo đổi mới. (đặc trưng Eskimo)
Suy ngẫm về mô hình/trường phái Eskimo. (ảnh: nguồn internet)
-   Bước 2: Đào tạo, huấn luyện gắn kết thực tiễn thành viên/bộ phận chuyên trách nâng cao năng lực sáng tạo đổi mới. (đặc trưng Đàn Sếu)
-   Bước 3: Triển khai và duy trì để lan tỏa văn hóa và hành động sáng tạo đổi mới ra toàn bộ thành viên/bộ phận trong doanh nghiệp. (đặc trưng Trái Mít)
-   Bước 4: Vận hành hệ thống Tích Hợp nguồn lực sáng tạo nhằm thực hiện các hoạt động sáng tạo đổi mới của doanh nghiệp đòi hỏi năng lực nhất định nên cần chọn người phù hợp. (đặc trưng Tích Hợp)
Tổng đốc doanh nghiệp:
-   Vai trò của Nhà quản trị trong các bước trên như thế nào?
Nhà Tư vấn Quản trị và Sáng tạo:
-   Nhà quản trị đóng vai trò quan trọng và quyết định trong việc xây dựng nguồn nhân lực sáng tạo trong doanh nghiệp.
Vai trò của Nhà quản trị. (ảnh: nguồn internet)

Câu hỏi gợi mở sáng tạo:
1.    Đề xuất 101 ý tưởng tổ chức bộ máy sáng tạo đổi mới theo trường phái Đàn Sếu.
2.    Đề xuất 101 ý tưởng tổ chức bộ máy sáng tạo đổi mới theo trường phái Trái Mít.
3.    Đề xuất 101 ý tưởng tổ chức bộ máy sáng tạo đổi mới theo trường phái Eskimo.
4.    Đề xuất 1.000.001 ý tưởng tổ chức bộ máy sáng tạo đổi mới theo trường phái Tích Hợp.

Trần Ngọc Truyền & Lý Trường Chiến
_________________________________________________________

Mời tham gia cộng đồng GỌI VỐN VÀ VỰC DẬY DOANH NGHIỆP KHÓ KHĂN tại: tinyurl.com/kueobo4