Thứ Sáu, 16 tháng 1, 2015

Doanh nghiệp khoa học công nghệ: Còn xa mới đạt kỳ vọng

VnMano.com chuyên cung cấp dịch vụ Lập dự án kinh doanhvà Gọi vốn đầu tư

Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) đặt mục tiêu đến năm 2015, cả nước sẽ có 3.000 doanh nghiệp KHCN. Mục tiêu này xem ra khó đạt được khi hiện nay cả nước mới có hơn 130 doanh nghiệp được công nhận.
Nghị định 80/2007/NĐ-CP quy định doanh nghiệp KHCN được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong bốn năm đầu và giảm 50% trong chín năm tiếp theo. Ngoài ra còn được ưu tiên sử dụng các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; miễn phí tư vấn, đào tạo từ các cơ sở ươm tạo doanh nghiệp của Nhà nước; miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà; ưu tiên cho thuê đất, cơ sở hạ tầng với mức giá thấp nhất...
Nhưng không dễ hưởng ưu đãi
Công ty cổ phần Giống cây trồng miền Nam được công nhận doanh nghiệp KHCN tháng 7-2012. Tuy nhiên, khi làm thủ tục hưởng ưu đãi, ngành thuế TPHCM chỉ đồng ý miễn thuế TNDN hai năm và giảm 50%. Không đồng ý với điều này, công ty khiếu nại đi nhiều cấp thì được Tổng cục Thuế lý giải: Công ty Giống cây trồng miền Nam đã hưởng ưu đãi miễn và giảm thuế TNDN khi thực hiện cổ phần hóa năm 2002 và niêm yết trên thị trường chứng khoán vào năm 2005.
Về vấn đề này, ông Trần Xuân Đích, Cục phó Cục Phát triển thị trường và doanh nghiệp KHCN - Bộ KHCN, giải thích: hai ưu đãi thuộc hai chính sách khác nhau của Nhà nước. Ngành thuế đã thực hiện không đúng ưu đãi này cho Công ty Giống cây trồng miền Nam. Và cho đến nay, sau hơn hai năm, việc ưu đãi thuế TNDN với công ty này vẫn giậm chân tại chỗ.
Không dừng lại ở đó, mới đây, khi nộp đơn để được ưu đãi trong việc thuê 30 héc ta đất để ứng dụng những thành quả khoa học vào sản xuất giống tại huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, công ty này đã không được chấp nhận ưu đãi giá thuê đất. Tỉnh Lâm Đồng giải thích chưa thể áp dụng những ưu đãi cho doanh nghiệp KHCN và phải theo đơn giá mới của địa phương đưa ra.
“Chết lâm sàng”
Thứ trưởng Bộ KHCN Trần Văn Tùng nói về ý nghĩa của việc ưu đãi cho doanh nghiệp KHCN: “Việc tạo ra những ưu đãi cho doanh nghiệp KHCN là nhằm mong muốn đưa những kết quả nghiên cứu, thành tựu khoa học vào thực tiễn sản xuất, góp phần tạo nên những sản phẩm có chất lượng, giá trị cao”. Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp KHCN thành công, nhưng cũng có nhiều doanh nghiệp đang “chết lâm sàng” vì vẫn chưa thể thương mại hóa được sản phẩm. Tại TPHCM có 20 doanh nghiệp KHCN, trong đó chín doanh nghiệp được hình thành từ kết quả nghiên cứu, hoặc độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích. Tuy nhiên, hai phần ba trong số chín doanh nghiệp này đang trong cảnh dở sống dở chết.
Công ty TNHH Giải Thoát tại quận 1 được công nhận doanh nghiệp KHCN vào tháng 3-2010 nhờ sở hữu bằng sáng chế độc quyền giải pháp hữu ích về thiết bị cứu hộ. Ông Tôn Thất Hoàng Hải, Giám đốc công ty, thừa nhận vì khó tìm được đầu ra cho các sản phẩm nên doanh nghiệp đang ngưng hoạt động.
Công ty TNHH một thành viên Sản xuất, Kỹ thuật và Dịch vụ Cát, quận Phú Nhuận, sau năm năm được công nhận doanh nghiệp KHCN cũng đang trong hoàn cảnh tương tự. Ông Đỗ Hữu Nghĩa, Giám đốc công ty, nói về sự chậm trễ trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu là do sản phẩm của công ty chỉ tập trung vào công nghệ chống mài mòn kim loại cho tàu thủy, nhưng lại gặp lúc ngành đóng tàu của Việt Nam đang khó khăn.
Công ty cổ phần Sinh học Quốc tế, được công nhận doanh nghiệp KHCN vào đầu năm 2010 sau khi được ông Nguyễn Quang Ngọc chuyển giao bằng sáng chế độc quyền về chậu cây tiết kiệm nước. Đến nay, công ty này vẫn chưa có sản phẩm ra thị trường, dù sáng chế này được đánh giá có khả năng thương mại hóa cao.
Nhà sáng chế Nguyễn Quang Ngọc nhận định: “Việc chưa có nhiều doanh nghiệp KHCN thành công là do các công ty mới thành lập chưa có sẵn khách hàng; sản phẩm dù sở hữu những tính năng ưu việt nhưng vẫn chưa phải là phiên bản thương mại hoàn chỉnh; thiếu kinh nghiệm điều hành doanh nghiệp, quảng bá sản phẩm, đặc biệt là thiếu vốn đầu tư sản xuất”.
Việc chưa có nhiều doanh nghiệp khoa học công nghệ thành công là do các công ty mới thành lập chưa có sẵn khách hàng; sản phẩm dù sở hữu những tính năng ưu việt nhưng vẫn chưa phải là phiên bản thương mại hoàn chỉnh; thiếu kinh nghiệm điều hành doanh nghiệp, quảng bá sản phẩm, đặc biệt là thiếu vốn đầu tư sản xuất.
Nâng cấp doanh nghiệp
Tuy nhiên, công ty sau khi được công nhận doanh nghiệp KHCN cũng kỳ vọng mở ra nhiều triển vọng. Công ty TNHH Lập Phúc, tại quận 7 chuyên làm khuôn mẫu để tạo ra các sản phẩm có độ chính xác cao. Khách hàng của công ty ngoài các doanh nghiệp trong nước, các doanh nghiệp FDI còn có khách hàng ở Mỹ, Pháp, Nhật...
Tháng 8-2014, công ty được công nhận doanh nghiệp KHCN. Ông Nguyễn Văn Trí, Giám đốc công ty hy vọng việc ưu đãi về thuế sẽ không bị gặp khó khăn. Ông cho biết việc tăng lợi nhuận từ ưu đãi thuế sẽ được công ty đầu tư vào nghiên cứu kỹ thuật, công nghệ mới, mua sắm thiết bị máy móc hiện đại hơn.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Minh Văn, Giám đốc Công ty TNHH Thiết bị công nghiệp M.T.C, tại quận 3, cho rằng việc miễn giảm thuế TNDN sẽ giúp công ty có thêm tiền đầu tư cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới. M.T.C được công nhận doanh nghiệp KHCN sau khi đưa kết quả nghiên cứu chế tạo máy ép mùn cưa, trấu, vỏ cà phê... thành thanh nhiên liệu trong một đề tài phối hợp với Sở KHCN TPHCM. Hiện công ty đã bán được trên 50 máy công suất 1,2 tấn/giờ. Giá bán 40.000 đô la Mỹ/máy, chỉ bằng một phần tư so với máy của Đức và chỉ bằng hai phần ba so với của Ấn Độ, nhưng vẫn cao hơn máy của Trung Quốc. Mới đây, công ty đã nghiên cứu và chế tạo thành công máy ép nhiên liệu dạng hạt và đã bán được 20 máy.
Thủ tục đơn giản, doanh nghiệp vẫn ngại
Điều kiện để được công nhận doanh nghiệp KHCN là doanh nghiệp phải phát triển sản phẩm từ kết quả nghiên cứu; hoặc ươm tạo công nghệ; hoặc sở hữu các độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp; hoặc áp dụng những kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất. Việc chứng nhận doanh nghiệp KHCN được thực hiện tại sở KHCN các địa phương. Tối đa 30 ngày từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, sở phải có quyết định cấp hay không cấp chứng nhận KHCN cho cá nhân, tổ chức đăng ký.
Công ty Lập Phúc không có những công trình nghiên cứu khoa học, không sở hữu các bằng độc quyền, nhưng theo ông Trí, việc Lập Phúc được công nhận doanh nghiệp KHCN khá đơn giản. Sở KHCN đến tham quan, thấy công ty chuyên chế tạo khuôn mẫu kỹ thuật cao với độ chính xác dưới 0,1 mi li mét nên đã đề nghị ông làm hồ sơ chứng nhận doanh nghiệp KHCN để được hưởng ưu đãi. Công ty chỉ cần điền thông tin từ hồ sơ do sở KHCN cấp. Có một hội đồng khoa học đánh giá những sản phẩm, cách làm của công ty để công nhận.
Công ty cổ phần KHCN Nông nghiệp Anh Đào cũng được công nhận doanh nghiệp KHCN từ chính những sản phẩm của mình. Ông Huỳnh Văn Thanh, Phó tổng giám đốc công ty, cũng cho rằng thủ tục khá đơn giản. Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó phòng Quản lý khoa học phụ trách về doanh nghiệp KHCN của Sở KHCN TPHCM, cho biết sở đang hỗ trợ tối đa về thủ tục đăng ký doanh nghiệp KHCN.
Tuy nhiên, cho đến nay, TPHCM mới có 20 đơn vị được công nhận doanh nghiệp KHCN.
Một doanh nghiệp sản xuất các chế phẩm công nghệ sinh học có đến 27 sản phẩm trong số 28 sản phẩm được phát triển từ các công trình nghiên cứu, nhưng không đăng ký doanh nghiệp KHCN để được hưởng ưu đãi. Bà giám đốc thổ lộ rằng bà cảm thấy các vấn đề thủ tục với cơ quan nhà nước thường khó khăn nên ngại đăng ký, dù những ưu đãi cho loại doanh nghiệp này bà đã biết.
Ông Trần Xuân Đích thẳng thắn thừa nhận có nhiều doanh nghiệp có tâm lý ngại vấn đề thủ tục rườm rà với cơ quan quản lý nên dù đang có rất nhiều đơn vị hoạt động như một doanh nghiệp KHCN nhưng chưa đăng ký.
Ông Đích cũng cho rằng mục tiêu 3.000 doanh nghiệp KHCN vào năm 2015 là khó đạt được. Quy định thời gian chờ cấp các bằng bảo hộ ở cục sở hữu trí tuệ hiện nay còn chậm. Việc các nhà khoa học, nhóm nghiên cứu chưa mạnh dạn phát triển kết quả nghiên cứu thành sản phẩm cũng là những nguyên nhân dẫn đến chưa có nhiều doanh nghiệp KHCN.
_________________________________________________________
VnMano.com chuyên cung cấp dịch vụ Lập dự án kinh doanhvà Gọi vốn đầu tư